Tunele je otkrila tadašnja terenska arheologinja Fondacije “Arheološki park: Bosanska piramida Sunca” MA Amna Agić sa timom volontera u oktobru 2023. Nakon prve prospekcije zaključeno je da postoji otvorena sekcija tunela koja se pruža u smjeru zapad-istok sa nekoliko zatvorenih (ispunjenih šljunkom) bočnih prolaza. Ti prolazi su najčešće zatvarani sa kamenim suhozidovima i vode u smjeru sjever-jug. Podsjećamo, Bosanska piramida Sunca su upravo i nalazi južno od ovog tunela.
Karakteristično je da je postojala otvorena sekcija od 65 metara i prilikom prve prospekcije konstatovane su vrlo povoljne energetske vrijednosti – identična prijatna temperatura i nivo vlage, visoka koncentracija blagotvornih negativnih iona, odustvo loših elketromagnetnih zračenja i sl.
Ovi tuneli su postali dio zajedničkog projekta istraživanja ostalih tunela u podzemnom kompleksu (Ravne 3, Ravne 4, Ravne 5 i Ravne 6).
Tokom sezone 2024. godine izgrađen je siguran pristup tunelima, nadsvođen betonskim krovom sami ulaz, izvršeno je podgrađivanje ulaznog dijela tunela, napravljena vodena drenaža i uvedena struja u tunele sa LED svjetiljkama.
Nakon potpisivanja sporazuma o saradnji s lokalnim Muzejom i dobijanja dozvola od nadležnog kantonalnog ministarstva, prvi istraživački dan bio je petak, 29. avgust. Terenski arheolog MA Ajla Šabanija, s rukovodiocem podgrađivanja iskusnim rudarem Šerifom Lulićem te nekoliko radnika Fondacije i volontera, započela je oprezno uklanjanje ubačenog rastresitog materijala i provjeru za postojanje artifakata. Ukoliko artifakti budu pronađeni oni se, prema nadležnom kantonalnom zakonu, skladište u Zavičajni muzej u Visokom.
Ovako je bilo u oktobru 2023. godine.
Visoko.co.ba/APBPS
