Članak pod naslovom „Investigating the Bosnian Pyramid of the Moon: Archaeological Excavations, Astronomical Orientation and Archaeoacoustic Properties“ (‘Istraživanje Bosanske piramide Mjeseca: arheološka iskopavanja, astronomska orijentacija i arheoakustične osobine’) predstavlja jednu od najdetaljnijih multidisciplinarnih analiza ove lokacije do sada.
Arheološka iskopavanja otkrivaju masivne terase od pješčara
Terenska iskopavanja nazapadnoj i južnoj strain te vrhu Bosanske piramide Mjeseca otkrila su niz masivnih blokova pješčara raspoređenih u terasama, koje su međusobno odvojene slojevima gline. Pojedinačni blokovi teže do nekoliko stotina kilograma i raspoređeni su u horizontalne platforme.
Istraživači navode da ove terase formiraju pravilne stepenaste površine, dok slojevi gline djeluju kao vezivni ili razdvojni materijal između blokova.
Precizan geometrijski raspored u dolini piramida
Studija također analizira prostorni odnos između tri najveće formacije u dolini:
• Bosanske piramide Sunca
• Bosanske piramide Mjeseca
• Bosanske piramide Zmaja
Geodetska mjerenja pokazuju da ove tri strukture formiraju trougaonu konfiguraciju sa stranicama dugim približno 2.180 metara, stvarajući izuzetno pravilan geometrijski obrazac u cijeloj dolini.
Istraživači dodatno proučavaju prostorne obrasce koji povezuju obližnje monumentalne strukture, uključujući linearna poravnanja i spiralne geometrijske odnose koji se protežu kroz širi pejzaž doline.
Sunčev fenomen tokom ljetnog solsticija
Jedan od vizuelno najimpresivnijih fenomena opisanih u studiji događa se tokom ljetnog solsticija, kada sjena koju baca Bosanska piramida Sunca postepeno dolazi u poravnanje s padinom Bosanske piramide Mjeseca.
Ova solarna interakcija stvara preciznu vizuelnu vezu između dvije strukture i ukazuje na mogućnost da su piramide bile postavljene uz poznavanje sezonskih astronomskih ciklusa.
Ultrazvučne frekvencije detektovane u dolini piramida
Istraživanje se također osvrće na mjerenja električnih i ultrazvučnih energetskih signala zabilježenih u blizini vrha Bosanske piramide Sunca. Ovi signali detektovani su na frekvencijama od približno 28,4 kiloherca, što je znatno iznad opsega ljudskog sluha.
Prema ranijim mjerenjima provedenim na lokaciji, signal formira fokusirani snop koji se vertikalno uzdiže iznad vrha piramide. Istraživači koji proučavaju ovaj fenomen sugerišu da struktura piramide može djelovati kao svojevrsni akustični ili elektromagnetni rezonator.
LiDAR i digitalna analiza terena otkrivaju simetriju
Koristeći digitalne modele terena i LiDAR analizu, istraživači su analizirali padine i konture Bosanske piramide Mjeseca i okolnih struktura.
Analiza pokazuje da pojedine padine piramide imaju konzistentne geometrijske uglove i trougaonu simetriju, karakteristike koje se jasno izdvajaju u odnosu na okolni prirodni teren.
Topografski modeli visoke rezolucije korišteni su za analizu nagiba padina, linija grebena i površinske geometrije, omogućavajući istraživačima mapiranje strukture s dosad neviđenim nivoom detalja.
Multidisciplinarno istraživanje
Novoobjavljena studija okuplja stručnjake iz više naučnih oblasti, uključujući:
• arheologiju
• geodeziju i prostornu geometriju
• arheoastronomiju
• akustiku
• digitalno modeliranje terena.
Zajedno, ovi pristupi imaju za cilj bolje razumijevanje porijekla i svrhe piramidalnih struktura u Bosanskoj dolini.
Nastavak istraživanja u Bosanskoj dolini piramida
Smještena u blizini historijskog grada Visokog u centralnoj Bosni i Hercegovini, Bosanska dolina piramida nalazi se u fokusu arheoloških istraživanja i međunarodnog interesovanja još od sredine 2000-ih godina.
Novoobjavljeni rad donosi nove podatke i analize u tekuću naučnu raspravu o ovom lokalitetu i naglašava potrebu za daljim interdisciplinarnim istraživanjima.
Cijeli naučni rad dostupan je na sljedećem linku:
