dr. Emir Demir​: O stanovništvu Moštra i Zimče u 19. stoljeću

I Donje i Gornje Moštre sa Zimčom zbog velikog obradivog prostranstva za vrijeme osmanske vladavine bili su u većim cjelinama u posjedu spahija/begova, odnosno višeg vojnog osmanskog staleža. Iz Popisnog deftera 1850. godine potvrđujemo i saznajemo nove informacije o begovskim porodicama s ovog kraja. Inače, prijevod osmanskog Popisnog deftera koji se odnosi na visočki kraj privodi se kraju nesebičnim zalaganjem Visočanke dr. Ramize Smajić, osmanistice sa Instituta za historiju u Sarajevu.

Na području oba Moštra i Zimče 1850. godineukupno je 17 muslimanskih i 21 pravoslavno domaćinstavo. U Donjem Moštru su živjela 32 muškamuslimana u 4 i 29 pravoslavnih u 7 kuća. U Gornjem Moštru je 15 muških muslimana u 8 i 15 pravoslavnih u 6 kuća. U Zimči je bilo 27 muških muslimana u 5 i 40 pravoslavnih u 8 kuća. Ukupan broj stanovnika ovog kraja sa ženskom populacijom je bio oko 400. Spahijske porodice su bile samo one iz Donjeg Moštra i to porodice: bimbaše Ali-bega, Omer-bega, Derviš-bega. Sva trojica vode porijeklo od oca Mehmed-bega, a po njima su kasnije nastala prezimena Alibegovića, Omerbegovića i Dervišbegovića iz Donjeg Moštra. Donjomoštranski Alibegovići su nekada se zvali iBimbašići po svom binbaši Ali-begu, a vjerovatno i da bi se razlikovali od Alibegovića iz obližnje Zimče. Da je tako potvrđuje i Popis timara konjaničkih trupa Pobjedonosne (osmanlijske) vojske za pukovniju/alaj Bosanskog sandžaka iz 1252. hidžretske, odnosno 1836. godine, u kojem se binbaša Ali-beg spominje kao korisnik timara u Zimči porezne vrijednosti 20.000 osmanskih akči, što  ga je već uvelo u viši vojni stalež, odnosno posjednike zijameta koji su se kretali u vrijednosti od 20.000-100.000 akči. Ali-beg, koji je rođen 1805. godine, s opisom višeg rasta i smeđih brkova, kasnije i bijele brade, bio je treće pozicionirano lice u vojnoj strukturi Bosanskog sandžaka (ne cijelog Bosanskog vilajeta), a poslije  miralaja/alajbega Sejjida Mustafe-bega Babića iz Sarajeva i kajmekama Mehmed-bega, također iz Sarajeva. Čin bimbaše je ekvivalentan današnjem činu majora, komandanta bataljona.

Pored ove trojice spahija iz Donjeg Moštra, upisani su spahije Begići i Kurdar. Prvi su kasnije postali Omeragići (po pretku Omerspahiji), a drugi Kurspahije/Kurspahići. Osim njih, u Donjem Moštru je živio i lokalni imam Zeherović Hasan sin Mustafe (rođen 1790. godine) koji se često spominje kao svjedok u sidžilima visočkih kadija, te je bilo po jedno domaćinstvo danas nepoznatih Mujkića i Krzića (ili Karzića).

U Gornjem Moštru su bile dvije kuće Čelebića i po jedna Smajlovića i Burka, a u Zimči po jedno domaćinstvo: Alibegovića (nisu rod sa Bimbašićima-Alibegovićima iz D. Moštra), Halilovića, Zubića, Tulića, te prethodnika Suljića kojima tada nije upisano prezime.

Komentari

komentara

Ako želite preuzeti tekst ili dio teksta čiji je autor Visoko.co.ba, dužni ste navesti naš portal kao izvor autorskog teksta! Isto se odnosi i na fotografije i video materijale čiji je autor portal Visoko.co.ba ili materijale koji su dati portalu na korištenje.

Član 14. Kodeksa za štampu i online medije BiH: Značajna upotreba ili reprodukcija materijala zaštićenog autorskim pravima zahtijeva izričitu dozvolu nositelja prava, osim ako dozvola nije navedena u samom materijalu.