Zavičajni muzej Visoko: Preliminarno arheološko istraživanje lokaliteta “Svibe” u G. Moštru

PROBNO ISTRAŽIVANJE ANTIČKOG NASELJA NA LOKALITETU SVIBE U GORNJEM MOŠTRU

Prvi spomen lokaliteta Svibe u naučnoj literaturi nalazi se u djelu Ive Bojanovskog “Rimska cesta dolinom Bosne i njezina tipografija”. Prateći trasu rimskog puta koji je iz pravca današnje Zenice vodio do Visokog, linijom Bilimišće – Putovićko polje – Karaulsko polje – Dobojsko polje – Mokronoge (B. Mahala), autor spominje i ostatke rimskog naselja na Svibama kao jednu od postaja na trasi ove komunikacije. Pored trase ovog puta, u rimsko naselje na Svibama vodio je i jedan put iz pravca Lepenice i Višnjice kod Kiseljaka via Gornja Zimča. Budući da je u pitanju naselje koje leži na čvorištu komunikacija moguće je s velikom vjerovatnoćom pretpostaviti da je u pitanju putna stanica. Ostaci antičkog naselja na Svibama leže na lijevoj obali rijeke Bosne, smješteno između rijeke Zimašnice na jednoj i lokalnog puta Donja Zimča – Gornje Moštre na drugoj strani. Pod toponimom Svibe trenutno se vodi 8 katastarskih čestica uključujući i dio puta za Donje Moštre. Naselje je potvrđeno velikom količinom nalaza građevinske opeke što ukazuje na postojanje određenih rimskih građevinskih struktura na lokalitetu. Pored građevinskih nalaza, na Svibama je pronađena i manja količina pokretnog arheološkog materijala koji je pohranjen u Zavičajnom muzeju u Visokom. Nakon pribavljanja sredstava putem Ministarstva za obrazovanje, nauku, kulturu i sport Zeničko-dobojskog kantona te pribavljanja potrebnih dozvola i saglasnosti u skladu sa zakonom, istraživanje antičkog rimskog naselja na lokalitetu Svibe u Gornjem Moštru kod Visokog zamišljeno kao preliminarno arheološko istraživanje s ciljem utvrđivanja arheološkog potencijala lokaliteta i provjere podataka ranijih autora o istom, zvanično je počelo danas.