Visočko-fojnički partizanski odred 17. juli 1943.

Visočko-fojnički partizanski odred (VFPO) formiran je 17.jula 1943. godineu selu Han-Ivnica kod Kreševa. Odred je od Formiranja bio sastavljen od boraca iz Sarajeva, Visokog, Kaknja, Vareša, Breze, Fojnice, Busovače, Ilijaša, Kiseljaka, Hadžića i Ilidže.

Formiran je poslije V neprijateljske ofanzive i dolaska na teren Visoko, Fojnica, Kreševo Pete narodnooslobodilačke udarne divizije. Prva sjednica štaba Odreda i njegovo konstituisanje je održano u Kreševu. Štab su činili Milorad Novosel, komadant Odreda, Aza Koluder, komesar, Danilo Štaka zamjenik komesara, Akif Saletović, intendant i Edo Amrozić, obavještajni oficir Odreda.

Odmah poslije sjednice štaba počele su borbene aktivnosti u cilju izvršenja postavljenih zadataka. Za nekoliko dana Odred je izvršio više uspješnih akcija kao što je razbijanje njemačke patrole u Goduši, kojom prilikom su ubijena 4 njemačka vojnika, jedan je zarobljen; razoružanje domobrana u Blažuju, tom prilikom je zarobljeno 35 domobrana, zaplijenjena su 4 puškomitraljeza, 4 sanduka municije i 30 pušaka. Odred je učestvovao i u akciji paljenja neprijateljskih aviona u Rajlovcu. U ljeto 1944. godine Odred je uništio preko 10 vozova sa 200 vagona, preko 100 kamiona i drugih motornih vozila. Na prugama Sarajevo- Lašva i Sarajevo-Konjic Odred je stalno ometao saobraćaj, rušio manje mostove i propuste i izvršio preko 50 prekida saobraćaja. Pored toga vodio je i često borbe sa posadama neprijateljskih garnizona u Kiseljaku, Busovači, Lašvi, Kaknju i Visokom.

Historiografija je zabilježila i pogibiju Gliše Jankovića, komandanta Visočko-fojničkog partizanskog odreda: Februar 1944. godine. Zima, ali bez snijega. Mrkla noć, prst pred okom se ne vidi.Kolona partizana Visočko-fojničkog partizanskog odreda maršuje prema selu Bukva u blizini Kreševa. Znali su da se u blizini nalazi ustaška postaja, ali niko nije očekivao iznenađenje. Na čelu kolone, kao i obično, komandant Gliša Janković, mada je komandni kadar uvijek trebao ići pozadi jedinice. Ali Gliša se nije na to obazirao. Imao je običaj reći: “Drugovi, ne pogađa svaki metak” i obično se smiješio. Bezbroj bitaka je Gliša prošao i metak ga nije pogađao. Ali ta noć bila je kobna za neustrašivog komandanta. I dok je kolona kroz tminu polako nastupala bez ikakvog znaka odjeknuo je pucanj. Ustaški stražar opalio je samo jedan metak i to nasumice, ali i on je bio dovoljan da ugasi život hrabrom partizanskom komandantu. U visini sljepoočnice metak je probio njegovu kapu “titovku”. Gliša je rođen 1916. godine u Osijeku kod Ilidže. Već 1941. godine stupio je u NOB.
Isticao se velikim junaštvom pa je od vodnika u semizovačkoj četi Odreda “Zvijezda” ubrzo postao komandir Visočke čete, a zatim zamjenik komandira Četvrte čete Prvog bataljona Šeste istočnobosanske proleterske brigade. Od avgusta 1943. godine pa sve do pogibije Gliša Janković je bio na dužnosti komandira Visočko-fojničkog partizanskog odreda.
O Glišinim podvizima pričali su partizani i narod u krajevima gdje je njegova jedinica vodila bitke. Dugo se pamtio njegov podvig kada je uništio tenk prilikom juriša na ustaško uporište kod Han Pijeska, a zatim od ustaša oteo teški mitraljez i po njima osuo vatru nanijevši im teške gubitke. Bio je poznat po tome što je od neprijatelja otimao oružje i tako se njegova jedinica naoružavala.
———————-
– Edicija Naroda Općine Visoko u NOP-NOV Jugoslavije od 1941. g. do 1945. g.
– http://www.benevolencija.eu.org
– Dan ustanka naroda BiH

www.magazinplus.eu

____________________

Predsjedništvo Udruženja boraca NOAR-a Visoko je 2002. godine, objevilo cjelovit pregled o borcima Općine Visoko, koji su učestvovali i poginuli “za našu slobodu od njemačko-italijanskog okupatora i domaćih izdajnika”.

EDICIJA – Naroda Općine Visoko u NOP-NOV Jugoslavije od 1941.g. do 1945. godine

ili

Knjiga u PDF-u